สิ่งที่ “สร้างความเป็นมนุษย์” มิได้หมายถึงการสร้างสัตว์โลกชนิดหนึ่งที่มีสองมือสองแขนหนึ่งศีรษะ ทว่าเป็น “จิตใจ” ที่ หลอมรวมจากสภาพแวดล้อมต่างๆ ไม่ว่าสิ่งกดดันจะเลวร้าย ผลักดันให้เบี่ยงเบนไปจากความเป็นมนุษย์สักเพียงใด